علما و مردم در مسیر تدیّن و تمدّن

 

به یاد دارم حدود ده سال پیش که با اینترنت آشنا شدم ، آن وقت ها ، همیشه طلّاب و علما را به فضای اینترنت تشویق می کردم، ولی کمتر طالب و روحانی علاقه نشان می داد، که پای کامپیوتر بنشیند و برای اینترنت هزینه کند ... ناگفته نماند حدود یک دهه است که، وبسایت حوزه علمیّه عرفان آباد پاسخگوی پرسشهای دینی و مذهبی مردم است. سال گذشته حوالی عیدقربان، با تلگرام آشنا شدم. همین که نرم افزار تلگرام در موبایلم نصب کردم ، دیدم که گروه های تلگرامی پُر شده بود از علما و روحانیون و طلاّبی که به مباحث دینی و مذهبی  مردم به ویژه جوانان می پردازند. با دیدن این وضعیّت بسیار خوش حال شدم ... و اخیرا مطلب " نقدی بر چهار استاد " وبلاگ ما در چندین گروه تلگرامی منتشر شد و بنده ، شاهد برخوردهای متفاوت و گوناگون بوده ام .

 

من نمي دانم هنوز هم ، چرا بعضی از روحانیون ما از بازگو کردن موضوعات بلند عرفانی و حقایق شگفت انگیز قرآنی و دینی به عوام ، هراس دارند و ابا می کنند! باید باور کنیم که امروزه بي سواد نداریم ، یا خیلی کم داریم .

1- باور کنیم ، تحصیل کرده های ما زیادند که پای وعظ علما می نشینند و از شنیدن شگفتی های سیرت پیامبر اعظم (ص) به وجد می آیند؛

رسول خدا (ص) فرمود: چیزی نیست که آن را نبینم ، حتّی بهشت و جهنّم را از این مکان می بینم.  ( مَا مِنْ شَيْءٍ لَمْ أَكُنْ أُرِيتُهُ إِلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ ) . [صحیح بخاری]

رسول خدا (ص) فرمود: من پیشی گیرنده و راهگشای شمايم و بر شما گواهم و قسم به خدا به حوض ام ، هم اکنون می نگرم و به من کليدهای گنجينه های زمينی يا کليدهای زمين داده شده است. ( إنِّي فَرطٌ لَكُمْ وأنَا شَهِيدٌ علَيْكُم، وَإنِّي واللَّه لأنْظُرُ إلَى حَوْضِي الآن، وإنِّي أُعْطِيتُ مَفَاتِيحَ خَزَائِن الأرض، أوْ مَفَاتِيحَ الأرْض).   [صحیح بخاری]

2- باور کنیم که بسیاری از مردم ما، زنان و مردان، قرآن می خوانند و تحصیل کرده های ما تفسیر قرآن می شنوند:

آیه ۴۰ سوره النمل : ترجمه: کسی که ( آصف بن برخیا ) نزد او دانشی از کتاب [الهی] بود گفت من آن ( تخت بلقیس) را ( از مسافتی دور ) پیش از آنکه چشم خود را بر هم زنی برایت می‌آورم ، پس چون آن [تخت] را نزد خود مستقر دید؛ گفت: این از فضل پروردگار من است تا مرا بیازماید که آیا سپاسگزارم یا ناسپاسی می‌کنم و هر کس سپاس گزارد تنها به سود خویش سپاس می‌گزارد و هر کس ناسپاسی کند بی‌گمان پروردگارم بی‌نیاز و کریم است .

امام فخرالدین رازی رح عالم برجسته و مشهور اهل سنّت و جماعت در تفسیر کبیر ذیل آیه ی « ام حسبت ان اصحاب الکهف ... » می فرماید:

( ... وكذلك العبد إذا واظب على الطاعات بلغ إلى المقام الذي يقول الله كنت له سمعاً وبصراً فإذا صار نور جلال الله سمعاً له سمع القريب والبعيد وإذا صار ذلك النور بصراً له رأى القريب والبعيد وإذا صار ذلك النور يداً له قدر على التصرف في الصعب والسهل والبعيد والقریب.)

ترجمه از عربی به فارسی : .... همچنین بنده ای که بر بندگی و کارهای واجب خود ،‌ مواظبت نماید به مقامی می رسد که خداوند می گوید، من چشم و گوش او می شوم (اشاره به حدیث قدسی در صحیح بخاری است : ... فإذا أحببته كنت سمعه الذي يسمع به وبصره الذي يبصر به ... - یعنی ؛ بنده ی مقرّب الهی مَظهر و آینه ی اوصاف الهی می شود) و وقتی نور جلال خداوندی گوش برای او باشد، صدای دور و نزدیک را می شنود. و وقتی که نور خدا چشم برای بنده باشد، دور و نزدیک را می بیند. و وقتی آن نور دست برای بنده بشود، قادر بر تصرّف امورات سخت و آسان و نزدیک و دور می گردد.

3- باور کنیم که در تصوّف و عرفان ، روح عارف کامل و مکمّل را جام جهان نما گویند و این خرافات نیست بل حقیقت است که منطبق با نصوص دینی است ؛

گفتم این جام جهان بین به تو  کی داد حکیم
گفت آن روز که این        گنبد مینا     می کرد ( لسان الغیب حافظ)

4- باور کنیم که ، طلّاب ما و جوانان محصّل ما « مثنوی معنوی » مولانا و شرح کبیر مثنوی معنوی "انقروی" می خوانند:

پس به صورت عالَم اصغر تویی
پس به معنی عالَم اکبر  تویی ( مثنوی مولانا)

5- باور کنیم که ، مردم ما، ضمن اینکه « غم نان » دارند،‌ « غم دین » هم دارند و آخوندها را با توجّه به اظهارات شان از همدیگر تمیز می دهند.

6- باور کنیم که به قول وزیر ارشاد  تا 70 درصد مردم ، زنان و مردان ، ماهواره می بینند.  و این را هم قبول کنیم که نمی توانیم از مردم ، کتمان کنیم که علمای ارشد ترکمن صحرای ما مثل علمای هر جای عالَم ، کم و بیش اختلافاتی دارند. باور کنیم که برخی اختلافات فقهی قابل تحمّل است، ولی اختلاف اساسی نه ! باور کنیم که همه ی ما مسوول هستیم که  عموم محصّلین را کمک کنیم تا از سردرگمی رهایی یابند. باور کنیم که محفل فقهی احناف ترکمن صحرا {http://turkmenmahfel.ir/} می تواند مأمنی باشد تا اختلافات علما مورد تبادل رای قرار گیرد و پراکندگی آرا برکنار شود و ترکمنان صحرا یک دل شود. 

7- باور کنیم که اگر از آیین بلاغت غفلت نکنیم و  در جای خود از عهده ی تأویل، به نحو احسن برآییم ، در نصوص دینی توقّف نخواهیم کرد و به تناقض نخواهیم رسید.