درباره ی امام اعظم ابوحنیفه رح 

 

پیشوای حنفی مذهبان

 

بخش(1)

 

امام ابوحنیفه نعمان بن ثابت رح در سال 80 هجری در کوفه به دنیا آمد. و در سال 150 هجری در سنّ 70 سالگی در بغداد درگذشت.

 

حضرت امام اعظم ابوحنیفه رح از تابعین است ، زیرا عصر صحابه را درک کرده است . ابن الغزی ، می فرماید: امام ابوحنیفه نعمان بن ثابت کوفی،  اقیانوس دانش، مجتهد و پیشوای بزرگ ، پرهیزگار و پارسا ، عابد و تابعی گرانقدر بود ، که جمعی از صحابه را ملاقات نمود. و دانش را از حدود چهار هزار استاد تابعی فرا گرفت ، و او نخستین کسی بود که علم فقه و رأی را تصنیف و بنا نهاد.

 

ابوحنیفه حدود دوازده سال در خدمت استادش حمّاد بن ابی سلیمان " متوفی 120 هجری" بود ، و چون ابوحنیفه رح ، بهره ی زیادی از علم برده بود، او را « امام اعظم » نامیدند. حمّاد ، علم فقه را از ابراهیم نخعی و شعبی آموخته بود و آنان از قاضی شریح فقهی و علقمه بن قیس و مسروق بن اجدع آموخته بودند.  و اینها از دو صحابی بزرگوار عبدالله بن مسعود رض و امام الهدی علی بن ابی طالب رض ، کسب فقه نموده بودند.

 

« امام ابوحنیفه از بزرگان ثقات و ثقات بزرگان بود ».(طبقات السنیه). امام ذهبی او را در شمار حفاظ حدیث نگاشته است.

 

حضرت ابوهریره رض می گوید: رسول خدا (ص) فرمود : « اگر دانش دین ( و در روایت بخاری اگر ایمان، و در برخی از روایات مسند احمد ، اگر علم ) به ستاره ی ثریّا  هم  آویزان باشد، قطعاً مردی -  أَوَ قَالَ : مِنْ أَبْنَاءِ فَارِسَ - یا مردانی - از تبار فارس آن را ربوده و به دست خواهد آورد . » [ صحیح مسلم و مسند احمد] { ترجمه فارسی حدیث مذکور بر پشت اسکناس 50000 ریالی مندرج است} .

 

 

علامه جلال الدین سیوطی شافعی و شاه ولی الله محدث دهلوی و اکثر علما نوشته اند که: بدون تردید مصداق این حدیث و فرد فارسی نژاد مورد نظر پیامبر ، امام ابوحنیفه  رح می باشد، زیرا تا به حالا به جز او ، احدی از تبار فارس به پایه ی علمی او نرسیده است.

 

در چندین کتاب تاریخ روایت شده که ثابت ( پدر امام ابوحنیفه رح ) به نزد حضرت علی بن ابی طالب رض رفت و او برای ثابت و فرزندانش دعای خیر نمود.

 

علّامه ملّا علي‌ القاري‌ در شرح‌ فقه‌ اكبر از امام اعظم ابو حنيفه‌(رض) نقل‌ كرده‌ كه‌ گفته‌ است‌: « لا نكفّر أحداً من‌ اهل‌ القبلة»، احدی از اهل قبله را تکفیر نمی کنیم. علامه علی القاری آن‌گاه‌ افزوده‌ است‌:« اين‌ عقيده ی اكثر فقهاست‌». (شرح‌ فقه‌ اكبر، ص 189)  

ادامه دارد

منبع: الفقه الاکبر تألیف امام اعظم ابوحنیفه، با ترجمه و تعلیق فیض محمد فرقانی. ناشر: آوای اسلام ( تربت جام )