بعد از خدا بزرگ تویی، یا محمّد (ص) 

 

   

1- استاد فقید، عالم شریعت و طریقت ، نظر آخوند ماهری علیه الرحمه می نویسد: « لولاه لما وجدنا اذ هو اصل کلّ شی ء » یعنی ؛ اگر او (ص) نبود ،  ما به وجود نمی آمدیم؛  زیرا او اصل هر شی ء است . « فلا بدّ من رعایة الآداب و ان یحترم النبیّ صل الله علیه و سلّم غایة الاحترام و ان یری کانّه حیّ ینظر الینا » یعنی ؛ لازم است ادب ها را رعایت کردن و احترام گذاشتن بر نبی علیه السلام نهایت احترام را و بداند او را مثل زنده ، نگاه می کند بر ما. [مناظره دینی عبدالقادر آخوند داغستانی و نظر آخوند ماهری ص63 و ص 65] 

 

      

شیخ سعدی علیه الرحمه در بوستان می فرماید: 

تو اصل وجود آمدی از نخست ...... دگر هرچه موجود شد فرع تُست 

حضرت امام اعظم ابوحنیفه رحمه الله علیه ، خطاب به رسول خدا محمد مصطفی (ص) اینگونه می سراید: 

یا مالكي كن شافعي من فاقتي ..... إني فقيــــــر في الورى لغناكا 

یا اکرم الثقلین یا کنـــــز الوری ..... جد لی بجودک و ارضنی برضاکا

انا طامع بالجود منک لم یکــن ..... لابی حنیفة فی الانام ســــواکا

ای مالکم [ ای رسول خدا (ص) ] ( اسناد مجازی است) ، شفاعت‌کننده ی من باش. حقیقتاً من در میان خلق محتاج غنای تو هستم. ای بزرگوارترین جن و انس، ای خزانه مخلوق، بر من کرم و بخشش کن و از رضای خود مرا راضی کن. من امید به بخشش تو دارم و بدون بخشش تو، ابوحنیفه در میان خلق کسی را ندارد. [ استاد عبدالرحمن آخوند تنگلی: لزوم الاقتصاد فی العمل و الاعتقاد ص 18 به نقل از القصیده النعمانیه ص  86]

2- اوّل ، آخر ، ظاهر و باطن از نام های مبارک رسول اعظم اسلام (ص) است. محدّث، مورّخ، سیرت نگار و  شارح صحیح بخاری « امام قسطلانی » در « المواهب اللدنیه » می نویسد: حضرت محمد (ص) اوّل است. یعنی او اوّلین پیامبران است از جهت آفرینش ..... حضرت محمّد(ص) آخر است ، در بعثت و برانگیخته شدن برای نبوّت.  حضرت محمد (ص) ظاهر است، زیرا ظهور او  بر همه ی ظواهر غلبه دارد و بر همه ی ادیان، دین او غالب است. و او ، بر وجود همه ی ظهورات [جز خدا] چیره دارد.

علّامه زرقانی در شرح المواهب اللدنیه می نویسد:

والظهور العلو والغلبة و قيل معناه الجلي الواضح الذي لا يخفى على عاقل ظهوره. ظهور برتری و غلبه است ، گفته شده معنای ظاهر، یعنی ؛ آشکار و واضح است که پوشیده نیست بر عاقل و درک کننده ، ظهور او (ص) .

أما " الباطن" فهو المطّلع على بواطن الأمور بواسطة ما يوحيه الله تعالى إليه.

حضرت محمد (ص) ، باطن است یعنی او مطّلع و آگاه است بر باطن پدیده ها به واسطه ی آنچه خداوند او را آگاه می سازد.

 

3- حقيقت محمّدي - ص- كه ظهور اوّل است و حقيقة الحقايق است، به آن معني كه حقايق ديگر، چه حقايق انبياء كرام و چه حقايق ملائكه ي عظام، كالظلال (مانند سايه ها ) اند مر او (ص) را ، او (ص) اصل حقايق است. قال(ص):اوّل ما خلق الله نوري. و قال ( ص) : خُلِقْتُ من نورالله و المومنون مِنْ نوري. پس ناچار ، آن حقيقت واسطه بود در ميان ساير حقايق و در ميان حق - جلّ و علا - و وصول به مطلوب، احدي را بي توسّط او (ص) محال باشد. فهو نبيّ الانبياء و المرسلين و ارساله رحمة للعالمين - عليه و عليهم الصلوات و التسليمات. [ مكتوبات امام رباني ملقب به مجدد الف ثاني ، جلد سوم مكتوب 122 ، ص 690]

 

4- رسول خدا (ص) فرمود : چیزی نیست که آن را نبینم ، حتی بهشت و جهنم را از این مکان می بینم. مَا مِنْ شَيْءٍ لَمْ أَكُنْ أُرِيتُهُ إِلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ . [صحیح بخاری]

 

 رسول خدا (ص) فرمود: من پیشی گیرنده و راهگشای شمايم و بر شما گواهم و قسم بخدا به حوض ام ، هم اکنون می نگرم و به من کليدهای گنجينه های زمينی يا کليدهای زمين داده شده است. إنِّي فَرطٌ لَكُمْ وأنَا شَهِيدٌ علَيْكُم، وَإنِّي واللَّه لأنْظُرُ إلَى حَوْضِي الآن، وإنِّي أُعْطِيتُ مَفَاتِيحَ خَزَائِن الأرض، أوْ مَفَاتِيحَ الأرْض. [صحیح بخاری]

5- استاد عبدالرحمن آخوند تنگلی می نویسد ( برگردان به فارسی): « حدیث شریف وارد شده است : ما من مسلم یسلّم علی الّا ردّ الله علیّ روحی حتّی اردّ علیه السلام . رسول گرامی اسلام ( ص) فرمود: هر مسلمانی که بر من سلام دهد ، خداوند روحم را به من باز می گرداند و من جواب سلام او را برمی گردانم. خاتمه ی مفسّرین اسماعیل حقّی در تفسیر روح البیان می نویسد: بر اساس آن حدیث ، حضرت رسول (ص) در عالم برزخ حیات دارند و چون در طول شبانه روز، هیچ زمانی ، از سلام دهندگان به حضرت رسول (ص) ، خالی نیست ، و آنچه حضرت رسول (ص) می فرماید روحم به من بازگردانده می شود، به این معناست که خداوند حواس و درک و سمع و کلام من را باقی گذاشته است و به طور کلی درک و فهم روحانیت محمدی زایل نمی شود، زیرا او (ص) جان جهان است و در جهان او غیبت ندارد ». [ استا د تنگلی - میزان الاعتدال جلد چهارم ص 185 و184]

 

استاد تنگلی می نویسد: خداوند متعال در کلام مقدّس خود می فرماید: انّا ارسلناک شاهدا و مبشرا و نذیرا. محققا ما تو را ( ای پیامبر «ص» ) فرستاده ایم شاهد بر اعمال امّت و بشارت دهنده بهشت و ترساننده از جهنّم باشی . [ میزان الاعتدال جلد چهارم ص 185]

 

6- تفسیر روح المعانی (تفسیر سوره احزاب / الجزء 11صفحه 223): و بعضی از صوفیه گفتند: خداوند حضرت رسول (ص) را بر اعمال امّت آگاه می سازد به همین جهت خداوند ، پیامبر(ص) را « شاهد » نامید. و أشار بعض السادة الصوفية إلى أن اللّه تعالى قد أطلعه صلّى اللّه عليه وسلم على أعمال العباد فنظر إليها ولذلك أطلق عليه عليه الصلاة والسلام شاهد. قال مولانا جلال الدين الرومي قدس سره العزيز في مثنويه :

در نظــــــر بودش مقامات العبـــــــاد

زان سبب نامش خدا  «شاهد»  نهاد

7- علّامه جلال الدین سیوطی می فرماید: الرجل الکبیر یملأ الکون. مرد بزرگ و عارف کامل کائنات را آکنده می سازد. الحاوی للفتاوی (السیوطی) { الجزء الثانی صفحه 252}. تفسیر جلالین از تألیفات علامه سیوطی است که در حوزه های علمیه اهل سنت ترکمن صحرا تدریس می شود.

عارف مشهور اهل سنت و جماعت، امام محمد غزالی طوسی، می فرماید: هر یک از ما مسلمانان جهان، در نمازهایمان ، به وقت گفتن السلام علیک ایّها النبیّ ، باید در قلب خود شخص رسول اعظم (ص) را حاضر کنیم و با کاف خطاب، سلامی نو و تازه به سرور کائنات (ص) بگوییم.[ احیاء علوم الدین ص 124 ج 1 به نقل از میزان الاعتدال استاد تنگلی ج 3 ص 183) و یقصد بالفاظ التّشهّد الانشاء لا الاخبار .[ ردالمحتار ص 342 ج 1]

 

سوال: حضرت محمد(ص) با اینهمه کمالات چه فرقی با خدا دارد؟!

جواب: کسی پرسید خدا در ، ماست یا ما ، در خداییم ؟ جواب داد: ذات شما در آینه است یا تصویر موجود در آینه در شماست؟! حضرت محمد(ص) و هر عارف کامل ، آینه و مظهر اوصاف الهی است. حضرت محمد (ص) و هیچ عارف کامل به کنه ذات خداوندی پی نمی برند و خداوند بر کائنات احاطه دارد. با اینکه کلام ذاتی خداوند حرف و صوت و لفظ نیست، اما به قرآنی که ما مردم می خوانیم ، کلام خدا اطلاق شده است. فتأمّل و تدبّر .